Synagoge

Een historische vloer behouden zonder te schuren

4 oktober 2020

Aan de rand van het Haagsche centrum staat een 18e eeuw Portugese Synagoge. Dit rijksmonument bestaat uit drie delen: de eeuwenoude Portugese 'Snoge' aan de Jan Evertstraat, het kantoorgebouw met hoofdingang aan de Prinsessengracht en tussen deze twee ruimtes bevindt zich de Glazen Zaal. 
Architect Daniël Marot, ook verantwoordelijke voor het ontwerp van stadspaleis Paleis Kneuterdijk, ontwierp dit gebedshuis omstreeks 1725. Boven de deur prijkt op de gevel het jaartal 5486 en de Hebreeuwse tekst: ‘Hoe lieflijk zijn uw Woningen’. In de westerse jaartelling betekent dit het jaar 1726 waarin op 9 augustus de synagoge met een grote plechtigheid is ingewijd. Sinds 1968 is de synagoge in gebruik van de Liberaal Joodse Gemeente: Beth Jehoeda en als zodanig in 1976 opnieuw ingewijd.
Collega-restaurator Jasper Kipp benaderde mij met de vraag of de vloer van deze synagoge in onze hofstad opgeknapt kon worden. De vloer is van massief eikenhout in visgraatpatroon gelegd. Jasper Kipp heeft op vakkundige wijze al het houtwerk in de synagoge gerestaureerd en wilde mij inzetten bij het herstellen van deze historische vloer. De houten vloerdelen heb ik grondig gereinigd en opnieuw afgewerkt met een natuurlijke was. 
Doordat onderhoud lange tijd was uitgebleven waren er veel gebruikssporen en vlekken zichtbaar. Hoe deze zo mooi mogelijk te verwijderen of te verbloemen, zodat de vloer weer één geheel wordt, blijft iedere keer opnieuw een hele uitdaging. Vooral omdat deze vloeren, vanuit historisch oogpunt gezien, niet geschuurd mogen worden. De opdrachtgever: Stichting Synagoge Beheer, was verguld met de hernieuwde, rijke uitstraling van de vloer. 
Gelukkig zijn er opdrachtgevers die kennis hebben van hun erfgoed waardoor bijzondere, historische vloeren behouden kunnen blijven.

© 2020 Saar Berks
info@saarberks.nl

Concept en vormgeving Creative Desk  |  Fotografie Arjan Kerpel  |  Tekst StC StorytellConcepten